PSA Nedir?



    

PSA kanda bakılan prostata özgü bir markerdir. Günümüzde en sık prostat kanseri taramasında ve prostat kanseri tanısı almış hastaların takibinde kullanılmaktadır. Ne yazık ki PSA sadece prostat kanserinde değil prostatın her türlü hastalığında hatta ürolojik diğer hastalıklarda ve ürolojik muayene veya girişimler sonrasında da yükselebilmektedir. Bu yüzden dikkatlice değerlendirilmelidir. Uluslararası kılavuzlarda birinci derece akrabalarında prostat kanseri olanlarda 40 yaşından itibaren olmayanlarda 50 yaşından itibaren her yıl prostat kanseri taraması açısından önerilmektedir. PSA kuvvetli bir marker olmaması nedeniyle, testin özgünlüğünü ve özgüllüğünü arttırmak için bir takım parametrelerce değerlendirilmesi veya bazı hesaplamalar geliştirilmiştir. Bundan ötürü PSA sonucunuzu bir üroloğun değerlendirmesi uygun olacaktır. PSA sonucu labaratuvar görevlisi veya ürolog dışındaki bir sağlık personeli tarafından yorumlanamaz. Ayrıca prostat kanseri taraması için makattan parmakla inceleme olmazsa olmazdır, 50 yaşından sonra bir ürolog tarafından(tercihen aynı) değerlendirlmelidir. Bu inceleme sonrası PSA değerinden bağımsız biyopsi(Prostat Biyopsisi bakınız) kararı alınabilir. 


   PSA değerini, Prostat kanseri dışında iyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı, prostat infarktıda yükseltebilmektedir. Bunun yanında idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları, sistoskopi(Flexibl sistoskopi bakınız) gibi ürolojik girişimler veya ameliyatlar sonrası PSA değeri yükselebilmektedir. Bu gibi durum veya şüphe halinde üroloğunuz, bir antibiyotik vererek veya vermeyerek bir müddet takip etmeyi tercih edebilir ve biyopsi kararını  erteleyebilir. 

   PSA yüksekliği, sizde Prostat kanseri var anlamına gelmez. PSA(Prostat Spesifik Antijen), prostat dokusuna özgü bir maddedir. Prostat kanserine özgü değildir. Yükselmesi veya düşük olması herhangi bir zarar vermez. 

   Günümüzde alternatif prostat kanseri tarayıcı markerlar üzerinde çalışmalar devam etmekte olup, günlük pratiğe girmiş olanlar da vardır. Ancak halen PSA en yaygın olarak kullanılan ve uluslararası kılavuzlarca önerilen markerdir.

    Eğer rutin bakılan veya ilk kez bakılan PSA değerinizde yükseklik varsa bunu en kısa sürede üroloğunuzla tartışınız.

© necmi bayraktar 2019